Không ít người mua nhà, đất hiện nay không còn chỉ nhìn vào giá trị hiện tại. Một con đường sắp mở, tuyến giao thông đang được quy hoạch, khu đô thị chuẩn bị triển khai hay một dự án hạ tầng lớn có thể nhanh chóng trở thành lý do khiến giá bất động sản tăng lên.
Nhưng giữa một bản đồ quy hoạch và một công trình thực tế là khoảng cách có thể kéo dài nhiều năm.
Vì vậy, câu hỏi quan trọng không chỉ là khu vực đó “sắp có gì”, mà còn là: bất động sản đang mua có thực sự đáng tiền nếu những kế hoạch đó chưa xảy ra?
“Có quy hoạch” không đồng nghĩa với “sắp tăng giá”
Đây là điểm khiến nhiều người mua dễ nhầm lẫn.
Quy hoạch có thể là định hướng phát triển dài hạn, có thể đã được phê duyệt hoặc đang trong quá trình triển khai. Mỗi giai đoạn mang một mức độ chắc chắn khác nhau.
Tuy nhiên, trên thị trường, đôi khi chỉ cần xuất hiện thông tin về một tuyến đường mới, cây cầu, khu đô thị hay công trình lớn, giá đất xung quanh đã bắt đầu tăng.
Người mua đầu tiên kỳ vọng hạ tầng sẽ làm khu vực phát triển.
Người mua sau lại chấp nhận mức giá cao hơn vì sợ bỏ lỡ cơ hội.
Cứ như vậy, giá bất động sản có thể tăng trước cả khi công trình xuất hiện.
Điều đáng nói là khi hạ tầng thực sự hoàn thành, một phần lớn mức tăng giá kỳ vọng có thể đã được phản ánh từ trước.
Khi con đường chưa mở nhưng giá đất đã tăng
Một dự án hạ tầng thường tạo ra một câu chuyện rất hấp dẫn.
“Đường sắp mở.”
“Cầu chuẩn bị xây.”
“Khu vực sắp phát triển.”
“Đón đầu quy hoạch.”
Những cụm từ này khiến người mua hình dung về một khu vực hoàn toàn khác trong tương lai.
Nhưng trong đầu tư bất động sản, tương lai không phải là hiện tại.
Một khu đất hôm nay có thể vẫn còn đường vào khó khăn, dân cư thưa thớt, ít tiện ích và khả năng khai thác gần như chưa có. Giá trị của nó tăng chủ yếu vì mọi người tin rằng một ngày nào đó khu vực sẽ thay đổi.
Nếu dự án triển khai đúng tiến độ, người mua có thể hưởng lợi.
Nhưng nếu dự án chậm nhiều năm, thay đổi phương án hoặc không được triển khai như kỳ vọng, người mua có thể phải đối diện với một tài sản đã được mua ở mức giá của tương lai nhưng lại phải sống với giá trị của hiện tại.
Cần phân biệt quy hoạch với khả năng thực hiện
Một thông tin quy hoạch hấp dẫn chưa chắc đồng nghĩa với việc dự án sẽ được triển khai ngay.
Trước khi xuống tiền, người mua nên tìm hiểu rõ:
- Quy hoạch đang ở giai đoạn nào.
- Dự án đã được phê duyệt đến đâu.
- Có kế hoạch hoặc lộ trình triển khai cụ thể hay chưa.
- Nguồn lực thực hiện có rõ ràng không.
- Việc giải phóng mặt bằng có thể gặp khó khăn hay không.
- Khu vực hiện tại đã có dấu hiệu phát triển thực tế hay vẫn chủ yếu dựa vào kỳ vọng.
Một thông tin quy hoạch chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó có khả năng chuyển hóa thành hạ tầng, dân cư, tiện ích và nhu cầu sử dụng thực tế.
Có những người mua đất nhưng thực chất đang mua một “câu chuyện”
Trong bất động sản, câu chuyện về tương lai đôi khi có sức hấp dẫn mạnh hơn chính tài sản hiện tại.
Một mảnh đất bình thường có thể trở nên hấp dẫn hơn khi được đặt cạnh những thông tin về tuyến đường mới, khu công nghiệp, trung tâm thương mại hoặc khu đô thị lớn.
Nhưng người mua cần tự hỏi một vấn đề:
Nếu bỏ toàn bộ câu chuyện về quy hoạch ra khỏi quyết định, bất động sản này còn giá trị gì?
Nó có vị trí thuận tiện không?
Có dân cư thực tế không?
Có thể xây dựng, ở, cho thuê hoặc khai thác được không?
Có nhu cầu thực trong khu vực không?
Nếu câu trả lời cho tất cả những vấn đề trên đều không rõ ràng, trong khi lý do mua duy nhất là “sau này khu vực sẽ phát triển”, mức độ rủi ro sẽ cao hơn rất nhiều.
Hạ tầng hoàn thành chưa chắc bất động sản nào cũng hưởng lợi
Nhiều người có suy nghĩ rằng một tuyến đường mới được xây dựng thì tất cả bất động sản xung quanh đều sẽ tăng giá.
Thực tế không đơn giản như vậy.
Một căn nhà nằm gần nút giao thuận tiện có thể hưởng lợi lớn từ khả năng kết nối.
Nhưng một căn khác nằm sát tuyến đường có thể phải chịu tiếng ồn, khói bụi và mật độ giao thông cao hơn.
Một khu vực từng yên tĩnh có thể trở nên đông đúc sau khi hạ tầng hoàn thành.
Một bất động sản có vị trí tưởng như gần dự án nhưng thực tế lại không có lối tiếp cận thuận tiện cũng chưa chắc được hưởng lợi nhiều.
Vì vậy, không nên chỉ nhìn vào khoảng cách.
Quan trọng hơn là bất động sản nằm ở đâu trong toàn bộ sự thay đổi của khu vực.
Giá tăng vì giá trị thật hay vì kỳ vọng sẽ có người mua sau?
Đây là một câu hỏi quan trọng trước khi đầu tư.
Nếu không có người mua tiếp theo với mức giá cao hơn, bất động sản đó còn có giá trị bao nhiêu?
Một căn nhà có thể tạo ra dòng tiền cho thuê. Một vị trí có thể phục vụ nhu cầu ở thực. Một khu đất có thể có khả năng kinh doanh hoặc khai thác trong tương lai gần.
Đó là những yếu tố tạo ra giá trị tương đối rõ ràng.
Ngược lại, nếu giá trị chỉ dựa vào suy nghĩ rằng “sau này chắc chắn sẽ có người mua giá cao hơn”, quyết định đầu tư đang phụ thuộc quá nhiều vào diễn biến thị trường.
Một bất động sản tốt vẫn có thể trở thành khoản đầu tư không tốt nếu người mua xuống tiền ở mức giá quá cao.
Cẩn thận với tâm lý “mua ngay kẻo hết cơ hội”
Khi một khu vực bắt đầu có thông tin quy hoạch, tâm lý sợ bỏ lỡ thường xuất hiện rất nhanh.
Giá tăng.
Người mua thấy người khác xuống tiền.
Môi giới thông báo số lượng sản phẩm ngày càng ít.
Những người đứng ngoài bắt đầu lo rằng nếu không mua ngay, vài tháng sau sẽ không còn cơ hội.
Đây lại chính là thời điểm cần bình tĩnh nhất.
Không nên mua một bất động sản chỉ vì người khác đang mua.
Cũng không nên coi việc giá tăng nhanh là bằng chứng chắc chắn rằng tài sản đó có giá trị tương xứng.
Thị trường có thể tăng nhanh vì kỳ vọng. Nhưng kỳ vọng cũng có thể thay đổi rất nhanh khi dòng tiền chậm lại hoặc người mua bắt đầu thận trọng hơn.
Đừng chỉ nhìn bản đồ, hãy đến tận nơi
Một khu vực trên bản đồ có thể rất hấp dẫn.
Nhưng chỉ khi đến tận nơi, người mua mới biết được:
- Đường vào thực tế có thuận tiện hay không.
- Khu vực đã có dân cư sinh sống hay vẫn chủ yếu là đất trống.
- Hạ tầng hiện hữu đang ở mức nào.
- Giá trị sử dụng hiện tại có tương xứng với mức giá bán không.
- Các khu vực xung quanh đang thực sự phát triển hay chỉ đang được quảng cáo là sẽ phát triển.
- Dự án được kỳ vọng nằm ở đâu so với bất động sản đang xem.
Một chuyến đi thực tế đôi khi có giá trị hơn rất nhiều giờ chỉ xem bản đồ hoặc nghe giới thiệu.
Bởi vì bất động sản là tài sản có vị trí cố định.
Không thể chỉ nhìn vào tương lai của khu vực mà bỏ qua hiện trạng nơi mình đang mua.
Quy hoạch không phải lúc nào cũng là tin tốt
Nhiều người kiểm tra quy hoạch chỉ với mong muốn tìm thấy thông tin có lợi.
Nhưng một bất động sản có thể chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố phát triển khác nhau.
Có trường hợp vị trí dự kiến của công trình, tuyến giao thông hoặc dự án công cộng lại tạo ra những vấn đề cần xem xét đối với chính bất động sản đang định mua.
Vì vậy, kiểm tra quy hoạch không chỉ để hỏi “khu vực này sắp có gì”.
Quan trọng hơn là phải xác định:
“Bất động sản của mình nằm ở đâu trong sự thay đổi đó?”
Đây là hai câu hỏi hoàn toàn khác nhau.
Một khoản đầu tư tốt phải chịu được thời gian chờ đợi
Đón đầu hạ tầng có thể là một chiến lược hiệu quả.
Nhưng đón đầu không đồng nghĩa với mua theo tin đồn.
Một quyết định hợp lý cần xem xét đồng thời giá mua, pháp lý, khả năng khai thác, tiến độ dự án và khả năng tài chính của người sở hữu.
Nếu hạ tầng hoàn thành, giá trị bất động sản có thể tăng thêm.
Nhưng nếu dự án chậm nhiều năm, người mua vẫn phải có khả năng nắm giữ tài sản mà không chịu áp lực quá lớn.
Điều nguy hiểm nhất là mua một tài sản chỉ vì tin rằng nó sẽ tăng giá trong thời gian ngắn.
Bởi thị trường có thể không phát triển theo đúng thời gian mà người mua dự tính.
Đừng mua tương lai với bất kỳ mức giá nào
Quy hoạch có thể thay đổi cả một khu vực. Hạ tầng có thể tạo ra cơ hội và biến một vùng đất ít được quan tâm thành nơi có giá trị cao hơn.
Nhưng giữa một lời hứa về tương lai và một quyết định xuống tiền ở hiện tại luôn tồn tại khoảng cách.
Người mua thông minh không chỉ hỏi khu vực này sẽ phát triển như thế nào.
Họ còn hỏi: nếu mọi thứ diễn ra chậm hơn dự kiến, bất động sản mình đang mua có còn đủ giá trị để giữ lại hay không?
Một con đường sắp mở có thể làm giá đất tăng. Nhưng trước khi mua, hãy tự hỏi: nếu con đường đó chưa xuất hiện trong nhiều năm tới, liệu bất động sản này vẫn là một lựa chọn đáng để sở hữu?