Chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai đang bước sang giai đoạn mới, từ số hóa hồ sơ, xây dựng cơ sở dữ liệu (CSDL) sang quản lý dựa trên dữ liệu, kết nối liên thông và cung cấp dịch vụ công trên môi trường số. Đây cũng là một trong những định hướng được nhấn mạnh tại Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Khi dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật thường xuyên và kết nối thống nhất sẽ phục vụ trực tiếp công tác quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục cho người dân, doanh nghiệp. Ảnh: Trường Giang.
Ông Trần Phong Vũ, Phòng Thống kê, kiểm kê và thông tin đất đai (Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) theo Luật Chuyển đổi số ngày 11/12/2025, chuyển đổi số là quá trình thay đổi phương thức hoạt động, quản trị và cung cấp dịch vụ dựa trên công nghệ số, dữ liệu số, hệ thống số, nền tảng số và quy trình số, hướng tới tạo ra giá trị mới, hiệu quả và minh bạch.
Trong quản lý đất đai, chuyển đổi số vì thế không dừng ở việc đưa hồ sơ giấy lên môi trường máy tính. Mục tiêu lớn hơn là thay đổi phương thức quản lý, vận hành và cung cấp dịch vụ dựa trên dữ liệu và công nghệ số. Quá trình này được xây dựng trên các thành tố cốt lõi gồm công nghệ số, dữ liệu số, hệ thống và nền tảng số, quy trình số, cùng yêu cầu tạo ra giá trị mới, nâng cao hiệu quả và minh bạch.
Đối với lĩnh vực đất đai, CSDL và hệ thống thông tin đất đai là nền tảng quan trọng để thực hiện chuyển đổi số. Quá trình xây dựng nền tảng này đã được triển khai trong thời gian dài, với các bước từ chuẩn hóa dữ liệu địa chính, luật hóa CSDL và hệ thống thông tin đất đai đến hoàn thiện khung kỹ thuật.
Từ năm 2010, Thông tư số 17/2010/TT-BTNMT đặt nền tảng về chuẩn dữ liệu địa chính. Luật Đất đai năm 2013 tiếp tục luật hóa CSDL và hệ thống thông tin đất đai; Nghị định số 43/2014/NĐ-CP cụ thể hóa việc xây dựng, quản lý, khai thác hệ thống thông tin và CSDL đất đai. Các Thông tư số 75/2015/TT-BTNMT và 35/2017/TT-BTNMT tiếp tục hoàn thiện khung kỹ thuật và định mức xây dựng CSDL đất đai.
Bước phát triển quan trọng được ghi nhận trong Luật Đất đai năm 2024, với quy định riêng về hệ thống thông tin quốc gia và CSDL quốc gia về đất đai tại các Điều 163-165. Nghị định số 101/2024/NĐ-CP quy định việc xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác, cập nhật, kết nối và chia sẻ hệ thống thông tin, CSDL đất đai.
Cùng với đó, Thông tư số 09/2024/TT-BTNMT quy định nội dung, cấu trúc CSDL quốc gia về đất đai; Thông tư số 25/2024/TT-BTNMT quy định quy trình xây dựng CSDL quốc gia và các CSDL thành phần. Đến năm 2026, Thông tư số 19/2026/TT-BNNMT tiếp tục đồng bộ quy trình đo đạc, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng CSDL, qua đó nâng cao chất lượng dữ liệu, giảm trùng lặp và tăng hiệu quả xây dựng CSDL đất đai.
Về nguồn lực, Nghị quyết số 254/2025/QH15 bổ sung cơ chế về nguồn lực, xã hội hóa và thuê dịch vụ công nghệ thông tin phục vụ vận hành, bảo trì hệ thống thông tin đất đai. Đây là cơ sở để từng bước chuyển từ tư duy xây dựng hệ thống sang tổ chức vận hành, khai thác hệ thống hiệu quả.
Cùng với hoàn thiện hành lang pháp lý, yêu cầu xây dựng CSDL đất đai thống nhất, đồng bộ và kết nối liên thông ngày càng được đặt ở vị trí trọng tâm.
Hệ thống giám sát tiến độ hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: Trường Giang.
Từ năm 2015, CSDL quốc gia về đất đai đã được xác định là một trong những CSDL quốc gia ưu tiên triển khai. Chỉ thị số 01/CT-TTg năm 2018 yêu cầu đẩy mạnh xây dựng CSDL đất đai theo lộ trình Chính phủ điện tử, phục vụ rút ngắn thủ tục hành chính. Nghị quyết số 17/NQ-CP năm 2019 tiếp tục đặt yêu cầu kết nối, chia sẻ dữ liệu đất đai với Cổng Dịch vụ công quốc gia và CSDL của các bộ, ngành, địa phương.
Đặc biệt, Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 16/6/2022 đặt mục tiêu đến năm 2025 hoàn thành hệ thống thông tin quốc gia về đất đai tập trung, thống nhất, đồng bộ, đa mục tiêu và kết nối liên thông. Nghị quyết số 37/NQ-CP năm 2023 tiếp tục yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, sử dụng đất, xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin, CSDL đất đai quốc gia.
Sau giai đoạn tập trung xây dựng, nhiệm vụ chuyển sang làm giàu, làm sạch và hoàn thiện dữ liệu. Kế hoạch số 515/KH-BCA-BNNMT về chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch CSDL quốc gia về đất đai được triển khai từ ngày 1/9 đến 30/11/2025, với trọng tâm rà soát, chuẩn hóa, đối soát và đồng bộ dữ liệu đất đai với dữ liệu dân cư.
Bước sang năm 2026, Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 13/2/2026 tiếp tục yêu cầu tập trung nguồn lực, đẩy nhanh đo đạc, đăng ký đất đai và xây dựng CSDL quốc gia về đất đai. Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29/3/2026 đặt mục tiêu hoàn thành CSDL quốc gia về đất đai gắn với hoàn thiện đo đạc, bản đồ địa chính và hồ sơ địa chính.
Theo số liệu đến ngày 25/8/2026, tổng số thửa đất trong phạm vi 34 tỉnh, thành phố được báo cáo là 102.960.436 thửa. Trong đó, 68.246.449 thửa, tương đương 66,3%, đã đồng bộ có dữ liệu; 43.335.924 thửa, tương đương 42,1%, thuộc nhóm “đúng - đủ - sạch - sống”; 24.720.221 thửa, tương đương 24%, cần tiếp tục bổ sung, xác thực; và 34.713.987 thửa, tương đương 33,7%, chưa xây dựng CSDL.
Theo ông Trần Phong Vũ, những con số này cho thấy quy mô rất lớn của quá trình chuyển đổi số đất đai, đồng thời phản ánh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện dữ liệu ở các địa phương. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật thường xuyên và kết nối thống nhất, giá trị của CSDL đất đai không chỉ nằm ở việc lưu trữ thông tin mà còn ở khả năng phục vụ trực tiếp công tác quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.
Định hướng này cũng phù hợp với yêu cầu tại Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026: đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và sử dụng đất, bố trí nguồn lực để xây dựng, hoàn thiện đúng tiến độ hệ thống thông tin, CSDL quốc gia về đất đai; bảo đảm quản lý, vận hành, kết nối và chia sẻ thông tin tập trung, thống nhất từ Trung ương đến địa phương.
Từ công nghệ đến hệ thống, dữ liệu, kết nối, trí tuệ và giá trị, chuyển đổi số đất đai đang hình thành một phương thức quản trị mới. Trọng tâm trước mắt là hoàn thiện dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, bảo đảm dữ liệu được cập nhật, kết nối và khai thác hiệu quả, qua đó tạo nền tảng cho dịch vụ công trực tuyến và quản trị đất đai hiện đại.
Ở góc độ địa phương, ông Phạm Quang Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Kiều Phú (Hà Nội) cho rằng, việc tiếp tục xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi cơ sở dữ liệu đất đai đầy đủ, đồng bộ và thường xuyên cập nhật sẽ là nguồn dữ liệu đầu vào tin cậy để xây dựng bảng giá đất sát với giá trị thực tế của thị trường, bảo đảm tính khách quan và minh bạch trong quản lý. Theo ông Tuấn, khi dữ liệu đất đai được số hóa và kết nối thống nhất, cơ quan quản lý sẽ có đầy đủ thông tin để phục vụ công tác định giá, quy hoạch, giao đất, cho thuê đất cũng như giải quyết các thủ tục hành chính nhanh chóng, chính xác hơn. |
