Ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo trong ngành công nghiệp tàu thuỷ

Một trong những điểm mới đáng chú ý tại dự thảo là bổ sung, hoàn thiện các quy định về công nghiệp tàu thủy, bao gồm đóng mới, sửa chữa, phá dỡ tàu và phát triển công nghiệp phụ trợ tàu thuỷ. Đây là nội dung trước đây chưa được điều chỉnh đầy đủ trong các luật hiện hành.

Theo dự thảo, nguyên tắc phát triển công nghiệp tàu thuỷ là phải phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững, chiến lược phát triển công nghiệp quốc gia, quy hoạch có liên quan và yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền biển, đảo.

Bảo đảm phát triển đồng bộ, hiện đại, bền vững, gắn kết chặt chẽ với các ngành vận tải biển, công nghiệp cơ khí, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng, công nghệ số và các ngành kinh tế có liên quan.

Đồng thời, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cũng như nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp tàu thủy. Sử dụng hiệu quả tài nguyên, năng lượng; bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và phù hợp với các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tiêu chuẩn quốc tế.

Bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, minh bạch giữa các tổ chức, cá nhân thuộc mọi thành phần kinh tế; phù hợp với pháp luật về cạnh tranh và các điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Dự thảo cũng đề ra những quy định liên quan tới chính sách của Nhà nước đối với phát triển công nghiệp tàu thuỷ, cũng như nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực công nghiệp tàu thuỷ.

Trong đó, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực tàu thủy được hưởng các cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ theo quy định của pháp luật có liên quan. Nhà nước có chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ ngành công nghiệp tàu thủy, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế biển và yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đối với các quy định mới được bổ sung, theo Bộ Xây dựng, nhóm quy định mới không chỉ thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng và hoàn thiện khung pháp lý cho một ngành công nghiệp nền tảng của kinh tế biển, còn bảo đảm phù hợp với các luật chuyên ngành, khắc phục khoảng trống của Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015 khi chưa có quy định mang tính hệ thống về phát triển công nghiệp tàu thủy.

Các quy định phù hợp với thông lệ và tiêu chuẩn quốc tế trong lĩnh vực đóng tàu, an toàn và bảo vệ môi trường do Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) khuyến nghị, đáp ứng các cam kết của Việt Nam về giảm phát thải và phát triển bền vững tại Hội nghị COP26.

"Nhóm quy định được bổ sung nhằm thiết lập khung pháp lý đồng bộ về nguyên tắc phát triển, chính sách hỗ trợ, khoa học công nghệ, nguồn nhân lực, an toàn môi trường và kế hoạch phát triển ngành, qua đó tạo nền tảng thúc đẩy công nghiệp tàu thủy phát triển hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh và phục vụ hiệu quả chiến lược phát triển kinh tế biển, quốc phòng, an ninh trong giai đoạn mới", cơ quan soạn thảo lý giải.

Khuyến khích phát triển công nghiệp phụ trợ

Bên cạnh các nhóm quy định về ngành công nghiệp tàu thuỷ, dự thảo cũng chú trọng tới ngành công nghiệp phụ trợ tàu thuyền. Trong đó, quy định nhà nước khuyến khích phát triển công nghiệp phụ trợ tàu thuyền theo hướng hiện đại, đồng bộ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, tham gia chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.

Nhà nước có chính sách khuyến khích nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong sản xuất sản phẩm công nghiệp phụ trợ tàu thuyền. Phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật cao, đáp ứng yêu cầu sản xuất, chế tạo và tích hợp hệ thống.

Cùng đó, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất, tiêu chuẩn hóa sản phẩm, đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tiêu chuẩn quốc tế. Thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất công nghiệp phụ trợ với cơ sở đóng tàu, cơ sở sửa chữa, hoán cải tàu thuyền và các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.

Khuyến khích sử dụng sản phẩm công nghiệp phụ trợ sản xuất trong nước phù hợp với quy định của pháp luật về đấu thầu, cạnh tranh và điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Việc lựa chọn, sử dụng sản phẩm công nghiệp phụ trợ trong các dự án sử dụng vốn nhà nước phải tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu, bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và phù hợp với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Cơ quan soạn thảo lý giải, các quy định mới nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng về phát triển công nghiệp nền tảng và nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế, phù hợp với chính sách của Nhà nước về thuế, phí, khuyến khích sản xuất trong nước, cùng các luật liên quan.

Qua đó tạo động lực thúc đẩy hoạt động đóng mới, sửa chữa tàu trong nước, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, tăng sức cạnh tranh với thị trường quốc tế.

Đáng chú ý, quy định các quy định còn nhằm phù hợp với thông lệ quốc tế trong phát triển ngành đóng tàu và công nghiệp phụ trợ. Hiện nay, nhiều quốc gia áp dụng chính sách ưu đãi tài chính và phát triển chuỗi cung ứng nội địa để nâng cao năng lực cạnh tranh mà vẫn bảo đảm tuân thủ các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế.

Nguồn: baoxaydung.vn