Những đợt mưa lớn liên tiếp không chỉ gây ngập đường phố mà còn có thể làm phát sinh nhiều vấn đề đối với nhà ở. Từ mái nhà, sân thượng, ban công đến hệ thống điện và đường thoát nước, chỉ một điểm nhỏ bị hư hỏng cũng có thể trở thành nguyên nhân gây thấm dột, chập điện hoặc xuống cấp công trình.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia cảnh báo mưa lớn có thể gây ngập úng tại vùng trũng thấp, khu đô thị, khu công nghiệp; đồng thời tiềm ẩn nguy cơ lũ quét và sạt lở tại một số khu vực. Vì vậy, chủ động kiểm tra nhà ở trước và trong những đợt mưa lớn là việc không nên bỏ qua.
1. Kiểm tra mái nhà và vị trí tiếp giáp tường
Mái nhà là khu vực dễ phát hiện vấn đề nhất sau những trận mưa lớn. Những vết nứt nhỏ, vị trí tiếp giáp giữa mái và tường hoặc quanh chân ống thoát nước có thể trở thành điểm nước thấm vào nhà.
Nếu thấy trần xuất hiện vết ố vàng, sơn phồng rộp hoặc nước nhỏ xuống, cần xác định nguyên nhân càng sớm càng tốt. Không nên chỉ sơn phủ lại bề mặt vì nếu nguồn nước chưa được xử lý, hiện tượng thấm có thể nhanh chóng quay trở lại.
Với mái tôn, cần chú ý các vị trí vít, mối nối và mép tôn. Với mái bê tông, nên kiểm tra các đường nứt và khu vực đọng nước lâu ngày.
2. Làm sạch đường thoát nước trên sân thượng
Lá cây, rác, đất cát hoặc các vật nhỏ có thể làm tắc miệng thu nước trên sân thượng.
Khi mưa lớn, nước không thoát kịp sẽ tạo thành các điểm ngập cục bộ. Nếu tình trạng này kéo dài, nước có thể thấm xuống trần hoặc len vào các khe nứt của công trình.
Gia đình nên kiểm tra miệng thoát nước trước mùa mưa và sau những trận mưa lớn. Việc vệ sinh định kỳ tương đối đơn giản nhưng có thể hạn chế đáng kể nguy cơ nước tràn vào nhà.
3. Kiểm tra ban công và logia
Ban công thường bị bỏ quên vì nằm ngoài không gian sinh hoạt chính. Tuy nhiên, đây lại là nơi dễ tích tụ nước nếu độ dốc nền không phù hợp hoặc đường thoát nước bị tắc.
Không nên để quá nhiều chậu cây, vật dụng hoặc đồ đạc che kín miệng thoát nước. Những vật dụng này có thể khiến nước dồn lại khi mưa lớn.
Đối với ban công có dấu hiệu nứt, bong gạch hoặc thấm xuống tầng dưới, chủ nhà nên kiểm tra sớm để tránh tình trạng hư hỏng lan rộng.
4. Quan sát tường và trần trong nhà
Sau một trận mưa lớn, hãy kiểm tra những khu vực gần cửa sổ, góc tường, trần nhà và vị trí tiếp giáp giữa các phòng.
Các dấu hiệu như tường đổi màu, xuất hiện mùi ẩm, sơn bong tróc hoặc những đường nứt mới có thể cho thấy nước đang xâm nhập vào công trình.
Đặc biệt, nếu vết nứt phát triển nhanh hoặc xuất hiện ở nhiều vị trí, không nên tự ý xử lý bằng cách trám bề mặt. Cần xác định nguyên nhân trước khi sửa chữa.
5. Kiểm tra hệ thống điện ở khu vực có nguy cơ nước vào
Điện và nước là hai yếu tố cần đặc biệt thận trọng trong mùa mưa.
Ổ cắm, dây điện, thiết bị điện đặt gần cửa sổ, ban công, sân hoặc khu vực thường xuyên bị nước tạt cần được kiểm tra. Nếu phát hiện nước đã vào ổ cắm hoặc thiết bị điện, không nên chạm trực tiếp khi khu vực còn ẩm ướt.
Trong trường hợp cần xử lý, ưu tiên ngắt nguồn điện tại khu vực liên quan và nhờ người có chuyên môn kiểm tra. Việc cố gắng tự sửa hệ thống điện trong điều kiện nền nhà hoặc thiết bị còn ướt có thể gây nguy hiểm.
6. Kiểm tra cửa sổ, cửa ra vào và các khe tiếp giáp
Một số căn nhà không bị dột từ mái nhưng vẫn xuất hiện nước bên trong do nước mưa tạt qua cửa.
Gioăng cao su bị lão hóa, khe cửa hở hoặc lớp keo chống thấm xuống cấp có thể khiến nước thấm vào tường và sàn.
Nếu thường xuyên thấy nước đọng gần cửa sau mỗi trận mưa, gia đình nên kiểm tra lại độ kín của cửa và hệ thống thoát nước bên ngoài thay vì chỉ lau khô sau mỗi lần mưa.
7. Không chủ quan với dấu hiệu bất thường của công trình
Mưa lớn kéo dài có thể làm lộ ra những vấn đề trước đó chưa được phát hiện. Vì vậy, sau mưa cần chú ý những dấu hiệu như tường nứt bất thường, nền nhà lún, cửa bị kẹt đột ngột, trần võng, cột hoặc dầm xuất hiện vết nứt mới.
Không phải mọi vết nứt đều đồng nghĩa với nguy hiểm nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu vết nứt xuất hiện nhanh, ngày càng rộng hoặc đi kèm hiện tượng biến dạng khác, chủ nhà nên yêu cầu người có chuyên môn kiểm tra.
Nhà ở khu vực ngập cần chuẩn bị thêm gì?
Đối với nhà nằm ở khu vực thường xuyên ngập nước, việc chuẩn bị không nên chỉ dừng ở chống dột.
Các thiết bị điện, giấy tờ quan trọng, đồ điện tử và tài sản dễ hư hỏng nên được kê cao hoặc chuyển đến vị trí an toàn khi có cảnh báo mưa lớn.
Gia đình cũng nên chủ động kiểm tra cửa thoát nước, khu vực trước nhà và các vị trí thấp có khả năng nước tràn vào. Nếu địa phương có cảnh báo sơ tán hoặc khu vực cư trú nằm trong vùng nguy hiểm, cần tuân thủ hướng dẫn của cơ quan chức năng thay vì cố ở lại để bảo vệ tài sản.
Đừng đợi đến khi nhà bị dột mới sửa
Một trong những sai lầm phổ biến là chỉ sửa nhà sau khi đã xuất hiện nước thấm. Khi đó, chi phí xử lý thường cao hơn bởi nước có thể đã ảnh hưởng đến lớp sơn, trần, tường, hệ thống điện hoặc đồ nội thất.
Việc kiểm tra trước mỗi đợt mưa lớn chỉ mất một khoảng thời gian ngắn nhưng giúp phát hiện sớm nhiều vấn đề.
Trong bối cảnh cơ quan khí tượng tiếp tục cảnh báo mưa lớn tại một số khu vực trong ngày 24/9, người dân ở vùng có nguy cơ ngập, sạt lở hoặc mưa rất to càng nên chủ động kiểm tra nhà cửa và theo dõi thông tin cảnh báo chính thức.
Một căn nhà an toàn trong mùa mưa không nhất thiết phải được sửa chữa lớn. Quan trọng là phát hiện sớm những điểm yếu, xử lý đúng nguyên nhân và không chủ quan với các dấu hiệu bất thường của công trình.
