Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, nguyên nhân các khu đất trên bị loại chủ yếu do vướng pháp lý. Nhiều dự án chưa hoàn tất thủ tục đất đai, chưa phù hợp quy hoạch hoặc đang trong quá trình thanh tra, rà soát. Một số trường hợp liên quan nghĩa vụ tài chính, bị kê biên tài sản hoặc chưa đủ hồ sơ để cơ quan chức năng thẩm định nên không được đưa vào danh mục.

Xét theo khu vực, xã Long Sơn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 12 dự án, tổng diện tích gần 343 ha. Tại đây, hàng loạt doanh nghiệp có quỹ đất lớn như Địa ốc Century, Thiện Hạnh, Everland hay Quốc tế Los Angeles đều có dự án không đạt yêu cầu do chưa hoàn tất hồ sơ pháp lý hoặc còn vướng mắc liên quan quy hoạch.

Khu vực Nhà Bè ghi nhận một số dự án quy mô lớn bị loại, trong đó có Khu dân cư Bắc Phước Kiển rộng hơn 91 ha và dự án Penjco Tower khoảng 0,6 ha. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến tình trạng pháp lý chưa hoàn chỉnh, một số hồ sơ đất đai đang bị kê biên hoặc cần rà soát lại.

Tại các khu vực nội đô, một số khu đất quy mô nhỏ hơn cũng không đủ điều kiện do đang trong quá trình thanh tra hoặc chưa hoàn tất thủ tục pháp lý. Cụ thể, Dệt may Gia Định có 4 khu đất tại Tân Phú và Phú Thạnh, Lâm sản Sài Gòn có 2 khu đất tại Phú Thuận và Phú Lâm, trong khi Lâm nghiệp Sài Gòn có dự án Forimex Tân Tạo tại Bình Tân, dự án Cao ốc dịch vụ thương mại Sao Thuỷ tại phường Tân Sơn Nhất (Tân Bình cũ) của chủ đầu tư Mercury Residences... đều bị loại khỏi danh sách.

Ngoài ra, dự án khu nhà ở cao cấp Gò Găng 9 gần 52 ha tại Long Sơn cũng bị hoàn trả hồ sơ do chưa đáp ứng các điều kiện.

Việc 33 khu đất không đủ điều kiện tham gia thí điểm cho thấy dù Nghị quyết 171 đã mở rộng cơ chế tiếp cận đất đai, các dự án vẫn phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí về pháp lý, quy hoạch và nghĩa vụ tài chính. Đây tiếp tục là rào cản lớn khiến nhiều dự án chưa thể triển khai, làm hạn chế nguồn cung trên thị trường.

Trước đó, cuối tháng 3, UBND TP HCM đã chấp thuận 28 khu đất đủ điều kiện thực hiện thí điểm, lớn nhất là dự án khu phức hợp Thiên Hà tại TP Thủ Đức cũ với quy mô hơn 13,5 ha. Tuy nhiên, số lượng này vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ so với tổng số dự án đang vướng pháp lý trên địa bàn.

TP HCM hiện đã có 182 khu được đưa vào danh mục thực hiện các dự án thí điểm, với tổng diện tích gần 14,2 triệu m2, bổ sung nguồn cung nhà ở cho thị trường. Thành phố đang tiếp tục rà soát các khu đất đủ điều kiện để bổ sung vào danh mục thí điểm, qua đó tạo thêm cơ sở pháp lý cho doanh nghiệp triển khai dự án nhà ở thương mại, góp phần tháo gỡ vướng mắc về quỹ đất và tăng nguồn cung cho thị trường.

Theo Nghị quyết 71 của Quốc hội cho phép đầu tư nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất hoặc trên các khu đất nhà đầu tư đang có quyền sử dụng, đồng thời mở rộng phạm vi chuyển quyền, chuyển mục đích sử dụng với nhiều loại đất nếu phù hợp quy hoạch và kế hoạch phát triển nhà ở của địa phương.

Phương Uyên