Vi phạm trong xây dựng, kinh doanh bất động sản có thể bị phạt đến 1 tỷ đồng theo Nghị định số 339/2026/NĐ-CP

Có hiệu lực từ ngày 26/8/2026, Nghị định số 339/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản thay thế Nghị định 16/2022/NĐ-CP.

Tại hội nghị phổ biến pháp luật đối với Nghị định số 339, Nghị định số 311 và tập huấn nghiệp vụ về công tác xử lý vi phạm hành chính diễn ra ngày 17/9 tại Bộ Xây dựng, bà Đặng Thị Hải Yến, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Xây dựng) đã giới thiệu về Nghị định 339, trong đó có nhiều điểm mới đáng chú ý.

Nghị định số 339/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/8/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản.

Đối với hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, Nghị định mới đã bổ sung 2 hành vi vi phạm quy định về sử dụng dịch vụ thoát nước, gồm: Xả nước thải vào hệ thống thoát nước không đúng quy định, quy chuẩn kỹ thuật do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành; Không thông báo cho đơn vị thoát nước trong thời hạn 24 giờ kể từ thời điểm phát hiện các dấu hiệu, hiện tượng bất thường có nguy cơ gây sự cố, hư hỏng hoặc làm gián đoạn hoạt động của hệ thống thoát nước.

Bên cạnh đó, quy định mới cũng làm rõ chủ thể thực hiện hành vi vi phạm tương ứng với từng nhóm hành vi.

Về quản lý và phát triển nhà, Nghị định 339 đã bổ sung các hành vi vi phạm quy định về sở hữu nhà ở tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài… tại Điều 54, Điều 55.

Nhiều vi phạm về nhà ở đã được bổ sung vào Nghị định số 339/2026/NĐ-CP.

Một số hành vi vi phạm về phát triển nhà ở cũng được bổ sung như: Không hoàn thiện toàn bộ phần mặt ngoài của nhà ở trước khi bàn giao trong trường hợp phải hoàn thiện theo quy định; Huy động vốn để phân chia sản phẩm nhà ở hoặc để ưu tiên đăng ký, đặt cọc, hưởng quyền mua nhà ở hoặc để phân chia quyền sử dụng đất trong dự án…

Ngoài ra, một số hành vi vi phạm về quản lý, sử dụng nhà được bổ sung vào quy định, bao gồm: Tự ý chuyển đổi, bán, cho thuê lại, cho mượn nhà ở; Thay đổi mục đích sử dụng phần diện tích làm dịch vụ trong nhà chung cư có mục đích sử dụng hỗn hợp mà không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép…

Nghị định số 339/2026/NĐ-CP đã bổ sung một số hành vi vi phạm về quản lý giao dịch nhà ở như: Cho thuê nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp không đúng đối tượng theo quy định; Xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ, thương mại, nhà ở thương mại trong phạm vi dự án nhà ở xã hội vượt quá 20% tổng diện tích đất ở hoặc vượt quá 20% tổng diện tích sàn nhà ở theo quy định…

Bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi của cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý vận hành nhà chung cư không thực hiện, thực hiện không đúng hoặc không đầy đủ các công việc trong hoạt động đào tạo theo quy định.

Về kinh doanh bất động sản, Nghị định 339 bổ sung hành vi không công khai thông tin việc thế chấp nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng, quyền sử dụng đất, dự án bất động sản đưa vào kinh doanh theo quy định.

Bên cạnh đó, bổ sung một số hành vi vi phạm về kinh doanh nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng hình thành trong tương lai như: Không gửi bản sao văn bản cam kết bảo lãnh cho bên mua, thuê mua theo quy định khi ký kết hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở…

Mức phạt tiền tối đa vi phạm trong lĩnh vực xây dựng, kinh doanh bất động sản lên đến 1 tỷ đồng.

Nghị định cũng bổ sung một số hành vi vi phạm về hợp đồng trong kinh doanh bất động sản như: Nội dung thỏa thuận đặt cọc không ghi rõ giá bán, cho thuê mua nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng hình thành trong tương lai…

Cùng với đó, bổ sung một số hành vi vi phạm về hoạt động sàn giao dịch bất động sản như: Không lưu trữ hồ sơ giao dịch theo quy định của pháp luật; Kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản nhưng không thành lập doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bất động sản theo quy định…

Ngoài ra, nghị định đã bổ sung một số hành vi vi phạm về hoạt động môi giới bất động sản như: Không thực hiện quy chế hoạt động của sàn giao dịch bất động sản hoặc doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản nơi cá nhân làm việc; Không có quy chế hoạt động dịch vụ môi giới bất động sản…

Đáng chú ý, nghị định bổ sung 1 điều xử phạt đối với vi phạm quy định về phòng, chống rửa tiền trong hoạt động kinh doanh dịch vụ bất động sản.

Theo luật sư Nguyễn Văn Đồng, Trưởng Văn phòng Luật sư Nhân Chính, Nghị định số 339/2026/NĐ-CP có phạm vi điều chỉnh rộng hơn đáng kể so với Nghị định 16/2022/NĐ-CP.

Nếu Nghị định 16 chủ yếu tập trung vào xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng thì nghị định mới đã bao quát cả xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý và phát triển nhà, kinh doanh bất động sản.

Bà Nguyễn Thanh Hà, Phó cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) đánh giá, Nghị định số 339/2026/NĐ-CP có nhiều thay đổi cơ bản so với Nghị định số 16/2022/NĐ-CP, trong đó cập nhật các quy định về hành vi vi phạm trên cơ sở những luật chuyên ngành trong lĩnh vực xây dựng.