Đối với người mua nhà lần đầu, giá bán thường là con số được quan tâm nhiều nhất. Tuy nhiên, tổng chi phí để sở hữu và đưa một bất động sản vào sử dụng thực tế có thể cao hơn đáng kể so với mức giá niêm yết. Nếu không dự trù đầy đủ, người mua dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt tài chính ngay sau khi hoàn tất giao dịch. Vì vậy, bên cạnh việc xác định ngân sách mua nhà, cần lập một kế hoạch chi phí toàn diện trước khi đưa ra quyết định.

1. Chi phí liên quan đến thuế, phí và thủ tục giao dịch

Khi mua bất động sản, người mua và người bán có thể phát sinh nhiều khoản thuế, phí và chi phí hành chính tùy theo loại giao dịch, tình trạng pháp lý của tài sản và thỏa thuận giữa các bên. Những khoản này có thể bao gồm lệ phí trước bạ, phí công chứng, phí thẩm định hồ sơ và các chi phí liên quan đến thủ tục đăng ký biến động.

Mặc dù từng khoản riêng lẻ có thể không quá lớn so với giá trị bất động sản, tổng cộng vẫn có thể tạo ra một khoản đáng kể. Do đó, người mua nên xác định rõ bên nào chịu từng khoản trước khi ký hợp đồng để tránh phát sinh tranh chấp hoặc chi phí ngoài dự kiến.

2. Chi phí sửa chữa và hoàn thiện

Một căn nhà có thể được quảng cáo là đã hoàn thiện nhưng vẫn chưa chắc đáp ứng hoàn toàn nhu cầu sử dụng của người mua. Sau khi nhận nhà, nhiều gia đình thường phải sửa lại hệ thống điện, nước, sơn tường, sàn, phòng vệ sinh hoặc một số khu vực chức năng.

Đặc biệt với nhà đã qua sử dụng, những hạng mục tưởng như nhỏ như chống thấm, thay thiết bị vệ sinh, xử lý mối mọt hoặc sửa hệ thống điện có thể trở thành khoản chi đáng kể. Vì vậy, trước khi mua, nên kiểm tra thực tế công trình thay vì chỉ đánh giá dựa trên hình ảnh hoặc thông tin từ người bán.

3. Chi phí nội thất và thiết bị gia dụng

Giá bất động sản và giá trị nội thất là hai vấn đề cần được tách biệt. Một căn hộ có thể được bàn giao với những hạng mục cơ bản nhưng người mua vẫn phải đầu tư thêm giường, tủ, bàn ghế, rèm cửa, thiết bị bếp, máy lạnh, máy nước nóng hoặc các thiết bị điện tử.

Đối với nhà có diện tích lớn, khoản đầu tư nội thất có thể tăng nhanh nếu người mua muốn hoàn thiện toàn bộ không gian ngay sau khi nhận nhà. Một phương án hợp lý là phân chia nội thất thành ba nhóm: bắt buộc phải có, cần thiết trong ngắn hạn và có thể đầu tư sau.

4. Chi phí vay và các khoản liên quan đến tín dụng

Nếu sử dụng vốn vay ngân hàng, người mua không nên chỉ quan tâm đến số tiền phải trả hàng tháng. Tổng chi phí vay còn phụ thuộc vào lãi suất, thời hạn vay, phương thức tính lãi và các điều kiện của khoản tín dụng.

Việc vay quá sát giới hạn tài chính có thể khiến người mua gặp áp lực lớn khi lãi suất thay đổi hoặc thu nhập giảm. Một khoản dự phòng riêng cho nghĩa vụ trả nợ sẽ giúp gia đình chủ động hơn trong những tình huống bất ngờ.

5. Chi phí chuyển nhà và thiết lập cuộc sống mới

Chuyển đến một nơi ở mới thường phát sinh nhiều khoản chi nhỏ nhưng cộng lại không nhỏ. Phí vận chuyển, lắp đặt thiết bị, thay khóa, làm rèm, kết nối internet, vệ sinh nhà hoặc mua thêm vật dụng sinh hoạt đều cần được tính vào ngân sách.

Nếu bất động sản nằm trong khu đô thị hoặc chung cư, người mua cũng cần tìm hiểu trước các khoản phí quản lý, phí gửi xe và những chi phí dịch vụ có thể phát sinh trong quá trình sử dụng.

6. Chi phí bảo trì và sửa chữa dài hạn

Nhà ở là tài sản có giá trị lớn nhưng không phải tài sản không cần bảo dưỡng. Máy lạnh cần vệ sinh, hệ thống nước cần kiểm tra, thiết bị điện cần thay thế và các bề mặt công trình có thể cần sửa chữa theo thời gian.

Đối với nhà riêng, chủ sở hữu cần chủ động xây dựng quỹ bảo trì. Với căn hộ, cần tìm hiểu rõ cơ chế quản lý và sử dụng các khoản kinh phí bảo trì theo quy định cũng như nội quy của tòa nhà.

7. Khoản tiền dự phòng sau khi mua nhà

Đây là khoản thường bị bỏ quên nhất. Nhiều người sử dụng gần như toàn bộ tiền tích lũy để thanh toán tiền mua nhà và sau đó không còn nguồn tài chính dự phòng.

Trong thực tế, việc sở hữu nhà mới không đồng nghĩa với việc các khoản chi tiêu bất thường biến mất. Gia đình vẫn có thể phát sinh chi phí sửa chữa, thay thiết bị, thay đổi công việc hoặc những nhu cầu tài chính đột xuất. Vì vậy, ngân sách mua nhà nên được xây dựng theo nguyên tắc không sử dụng toàn bộ nguồn tiền hiện có cho giao dịch.

Mua nhà không chỉ là bài toán về giá bán

Một quyết định mua nhà hợp lý không nên được đánh giá đơn thuần bằng việc bất động sản có giá bao nhiêu. Người mua cần tính đến toàn bộ chi phí từ thời điểm chuẩn bị giao dịch cho đến khi ổn định cuộc sống tại nơi ở mới.

Cách tiếp cận an toàn là xây dựng một bảng ngân sách gồm ít nhất bốn nhóm: tiền mua bất động sản, chi phí giao dịch, chi phí hoàn thiện và quỹ dự phòng. Khi tổng chi phí thực tế vẫn nằm trong khả năng tài chính ổn định của gia đình, quyết định mua nhà sẽ có cơ sở vững chắc hơn và hạn chế được áp lực tài chính sau giao dịch.